Kwartaal Nieuwsbrief

Fed koopt weer op grote schaal obligaties op


De totale wereldwijde beurswaarde van obligaties bereikte aan het eind van 2019 een recordhoogte, van bijna $57 biljoen. En dat dus ondanks de in het vierde kwartaal (iets) gestegen rente, wat obligaties in waarde doet dalen. Blijkbaar zijn obligaties nog altijd populair onder beleggers. Bedrijven en overheden hebben van de populariteit flink gebruik gemaakt, door nieuwe obligaties uit te geven of oude obligaties terug te kopen en nieuwe uit te geven tegen een lagere rente.

Door de gestegen rente is de totale beurswaarde van obligaties met een negatieve rente wél wat afgenomen. Maar nog altijd staat er een kleine $12 biljoen aan obligaties met een negatieve rente uit. Zoals eerder gememoreerd is een negatieve ‘yield’ niet logisch. Er is namelijk geen beloning voor het risico.

Wie koopt er nu een obligatie met een op afloopdatum negatief rendement? Er zijn maar twee verklaringen: er zijn kopers met andere motieven (lees: de centrale banken die de markten willen stimuleren en die verliezen kunnen afschrijven ten koste van uiteindelijk belastingbetalers of speculanten die denken nog even te kunnen profiteren van verder stijgende obligatiekoersen en op tijd weg te zijn als de rente weer gaat stijgen).

 

Beurswaarde obligaties met negatieve yield

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 


Balans van de FED werd sterk vergroot

De FED, de Amerikaanse centrale bank, koopt weer op grote schaal obligaties op. De balans van de FED is nog nooit zo snel vergroot als in de laatste maanden van het jaar. Er zitten schaduwkanten aan het beleid van steeds maar weer verruimen.

De Amerikaanse centrale bank, de FED, heeft de laatste maanden van het jaar geïntervenieerd door op grote schaal Amerikaanse staatsobligaties op te kopen. De reden daarvoor is dat de zogeheten Repo-markt in de VS volledig is stilgevallen.

Repo staat voor Repurchase Agreement, een contract waarbij staatsobligaties in onderpand worden gegeven voor kasgeld. Bedrijven of institutionele beleggers als pensioenfondsen en verzekeraars die een tijdelijke geldbehoefte hebben kunnen de door hen aangehouden staatsleningenaanbieden in ruil voor geld, met de verplichting de staatsleningen weer terug te kopen als het geld niet meer nodig is.

Gebrek aan vertrouwen

Bedrijven en beleggers vertrouwden elkaar bij het lenen en uitlenen onderling niet meer. De rente op het onderpand schoot even enorm omhoog. Op een ‘spike’ in de rente zitten de financiële markten natuurlijk niet te wachten, ook al gaat het maar om een deel van de obligatiemarkten. Besmettingsgevaar is namelijk niet uitgesloten. Daarom moest de FED ingrijpen.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 


Balans van de FED

Sinds september heeft de FED voor maar liefst $101,5 miljard per maand aan obligaties opgekocht, tegenover $80 miljard per maand in het derde kwartaal. Dit is een vorm van kwantitatieve of monetaire verruiming omdat de FED dollars drukt om de beleggingen mee te financieren. Er wordt ook wel gesproken van balansverlenging of -vergroting. Nog nooit werd de balans van de FED in zo’n korte tijd zoveel vergroot.

Verruimingsprogramma’s nog altijd nodig

Sommige analisten menen hier een signaal te zien dat de kredietcrisis van tien jaar geleden nog steeds niet is opgelost. Zij stellen dat interventies op de financiële markten steeds maar weer nodig zijn. De ECB heeft ook al weer een lange tijd een (tweede) verruimingsprogramma lopen. Het beleid van de centrale banken is sinds de kredietcrisis verworden tot een ondersteuningsmechanisme van de financiële wereld. Iedere keer als er iets mis gaat wordt er geld bijgedrukt.

Ondanks het sterk vergrote verruimingsprogramma van de FED hadden de obligatiemarkten het in het vierde kwartaal lastig. Aandelenmarkten sponnen garen bij de problemen. Beleggers ruilden blijkbaar obligaties voor aandelen in. De Barclays Global Aggregate Bond Index daalde in het vierde kwartaal van 2019 met 2,41% en de MSCI World Index steeg de laatste drie maanden van het jaar met 5,43%.

Schaduwkanten van het monetair beleid

Het monetaire beleid ondersteunt de bezitters van ‘assets’ (aandelen, obligaties en vastgoed) en schulden. Het benadeelt mensen die huren en sparen of moeten leven van een (klein) pensioen. Er is in onze ogen onvoldoende aandacht voor de schaduwkanten van het huidige monetaire beleid, bijvoorbeeld de ‘wealth transfer’ van arm naar rijk. Vooral de mensen die beleggen met geleend geld spinnen garen bij het huidige beleid: prijzen stijgen en leenkosten worden lager.

Een andere schaduwkant van steeds maar weer verruimen, als de financiële wereld weer eens ziek is, is dat er geen rem meer staat op risico’s nemen en extra schulden maken. De wereldwijde schuldenberg is inmiddels veel groter dan voor de kredietcrisis en zelfs groter dan de schuldenberg vlak voor de Grote Depressie van de jaren dertig. Er is eigenlijk geen weg terug meer. De financiële wereld kan niet meer zonder het infuus van de centrale banken.

Schuldenberg op hoogste niveau in vredestijd